मातू पागली आणि तारनाथची पहिली दीक्षा

मातू पागली आणि तारनाथची पहिली दीक्षा

वीरभूमच्या स्मशानातील अघोरी भेट, शवसाधनेचे रहस्य आणि पहिल्या गुरूचा दिव्य चमत्कार

मूळ लेखकः तारादास बंडोपाध्याय | मराठी प्रगल्भ साहित्यिक भावानुवाद

“काही गुरू समाजात साधू किंवा संन्याशाच्या वेषात फिरत नाहीत; ते स्मशानाच्या अंधारात, चिखलाने माखलेल्या वेड्यांच्या रूपात आपली सिद्धी लपवून ठेवतात. त्यांची पहिली लाथ माणसाचा अहंकार चूर्ण करते आणि त्यांचे कारुण्य आत्म्याला अमर दीक्षा देते…”

बाहेर पावसाची रिमझिम सुरूच होती, आणि मट लेनच्या त्या लहानशा शांत खोलीत कंदिलाचा प्रकाश हळूहळू थरथरत होता. तारनाथने आपल्या हुक्क्याचा एक लांब झुरका घेतला, त्याचा धूर हवेत सोडला आणि त्याचे डोळे एका अत्यंत खोल, आदिम आठवणीत हरवले. तो म्हणाला, “किशोरी, आतापर्यंत मी तुम्हाला माझ्या आयुष्यातील अनेक अद्भुत आणि भयानक प्रसंग सांगितले. पण आज मी तुम्हाला माझ्या तांत्रिक जीवनाचा पाया जिथे रचला गेला, ती सर्वात पहिली आणि प्रदीर्घ कथा सांगणार आहे. ही कथा आहे माझी पहिली गुरू- * * मातू पागली (Matu Pagli) हिची.”

तो पुढे सांगू लागला, “माझे वय तेव्हा जेमतेम अठरा एकोणीस वर्षांचे होते. घरात माझे मन अजिबात रमत नव्हते, म्हणून मी संन्यासी होण्याच्या ओढीने आणि गुप्त सिद्धांच्या शोधात घर सोडून बाहेर पडलो. फिरत फिरत मी बंगालच्या वीरभूम जिल्ह्यातील एका अत्यंत दुर्गम, ओसाड आणि भयावह नदीकाठच्या स्मशानात पोहोचलो. ती रात्र भयानक होती. भीमा नदीचे विस्तीर्ण पात्र समोर होते, आणि स्मशानात जळलेल्या चितांचे अवशेष, मानवी हाडे विखुरलेली होती. तिथे स्मशानाच्या कोपऱ्यात एका मोठ्या वडाच्या झाडाखाली ती बसलेली मला आढळली.”

“तिचे रूप अत्यंत अद्भूत आणि मलीन होते. अंगावर चिखल माखलेला, विस्कटलेल्या जटा, आणि शरीरावर चिंध्यांची एक फाटकी गोधडी पांघरलेली होती. गावातले लोक तिला ‘मातू पागली’ (वेडी मातू) म्हणायचे आणि मुले तिच्यावर दगड फेकायचे. ती कधी स्वतःशीच हसायची, तर कधी आकाशाकडे पाहून शिव्या द्यायची. पण जेव्हा मी तिच्या डोळ्यांत पाहिले, तेव्हा मला समजले की ती वेडी नाही; तिच्या त्या लालबुंद आणि खोल डोळ्यांत अथांग अतींद्रिय शक्तीचे आणि सिद्धीचे साम्राज्य दडलेले होते. मी अत्यंत आदराने तिच्या जवळ गेलो आणि तिच्या पाया पडण्याचा प्रयत्न केला.”

“पण मी जवळ जाताच, तिने अत्यंत संतापाने ओरडत मला एक जोरदार लाथ मारली आणि म्हणाली, ‘पळ इथून ! मोठा आलाय संन्यासी बनणारा! जा आपल्या घरी परत !’ तिच्या त्या लाथेने माझा तरुण मनाचा अहंकार पूर्णपणे चूर्ण झाला. मी रडत रडत तिथून मागे फिरलो आणि स्मशानाच्या दुसऱ्या बाजूला एका झाडाखाली उपाशीपोटी झोपून गेलो. पण त्याच मध्यरात्री माझ्या सोबतीला एक अत्यंत अद्भूत चमत्कार घडला. झोपेत मला एक स्वप्न पडले स्वप्नात तीच मातू पागली चिखलाने माखलेल्या रूपात नव्हती, तर ती एका अत्यंत दिव्य, देदीप्यमान आणि स्वर्गीय सुंदर अशा ‘षोड़शी’ (सोळा वर्षांची तरुण सुंदर देवी) च्या रूपात प्रकट झाली होती. तिच्या चेहऱ्यावर एक अथांग वात्सल्य आणि हसू होते. तिने माझ्या कपाळाला स्पर्श केला आणि हळूच म्हणाली, ‘उद्या रात्री ठीक बारा वाजता नदीच्या पात्रापाशी ये, तुझी पहिली परीक्षा तिथे होईल…'”

तारनाथने विडीचा धूर सोडला आणि कथेचा थरार वाढवत पुढे सांगितले, “दुसऱ्या दिवशी रात्री जेव्हा संपूर्ण जग झोपले होते, तेव्हा मी माझ्या स्वप्नातील आदेशानुसार भीमा नदीच्या त्या निर्जन पात्रापाशी पोहोचलो. अमावस्येची काळीकुट्ट रात्र होती, आजूबाजूला केवळ कोल्ह्यांचे ओरडणे ऐकू येत होते. तिथे नदीच्या काठावर मातू पागली माझीच वाट पाहत उभी होती. आज तिच्या हातामध्ये एक मोठा तांत्रिक दंडा होता आणि तिच्या चेहऱ्यावरील वेडेपणा पूर्णपणे नाहीसा होऊन तिथे एक कठोर सिद्ध तांत्रिकाचे रूप उमटले होते.”

“तिने मला नदीच्या पाण्यातून वाहून आलेला एक मृतदेह दाखवला. तो एका सोळा-सतरा वर्षांच्या तरुण निष्पाप स्त्रीचा नुकताच बुडून मरण पावलेला मृतदेह (शव) होता. मातू पागलीने माझ्याकडे पाहिले आणि अत्यंत गंभीर आवाजात आदेश दिला, ‘तारनाथ, जर तुला तंत्राच्या अथांग विश्वात पाऊल ठेवायचे असेल, तर तुला आज रात्री या शवावर बसून “शवसाधना” पूर्ण करावी लागेल! जोपर्यंत सूर्य उगवत नाही, तोपर्यंत तुला या मृतदेहावरून उतरायचे नाही आणि मंत्रांचा जप थांबवायचा नाही. लक्षात ठेव, रात्रीच्या अंधारात अनेक भयानक अमानवी शक्ती, पिशाच्च आणि प्रलोभने तुला विचलित करण्याचा प्रयत्न करतील, पण जर तू घाबरलास किंवा पाठीमागे पाहिलास, तर तुझा मृत्यू निश्चित आहे!'”

“माझे हृदय जोराने धडधडू लागले, पण आजोबांच्या रक्ताचा अंश माझ्या अंगात होता. मी महाकालीचे स्मरण केले आणि त्या थंड, रक्ताळलेल्या शवावर आसना मारून बसलो. मी मातू पागलीने दिलेल्या गुप्त मंत्रांचा उच्चार सुरू केला. रात्र जसजशी पुढे सरकू लागली, तसतसे स्मशानातील वातावरण अंगावर काटा आणणारे बनले. रात्रीच्या दुसऱ्या प्रहरात, मला जाणवले की मी ज्या मृतदेहावर बसलो आहे, तो मृतदेह हळूहळू हलत आहे ! जणू त्या शवामध्ये पुन्हा प्राण संचारत होते. अचानक त्या प्रेताने आपले दोन्ही थंडगार हात वर केले आणि माझ्या गळ्याला विळखा घालण्याचा प्रयत्न केला. पण मी मंत्रांची गती वाढवली आणि पूर्ण शक्तीने आसन घट्ट धरून ठेवले.”

“तितक्यात हवेत भयानक किंकाळ्या ऐकू येऊ लागल्या. वाघांचे आणि राक्षसांचे विद्रूप चेहरे अंधारातून माझ्यावर झेप घालत असल्यासारखे वाटत होते. काही वेळाने ते भयानक रूप नाहीसे झाले आणि तिथे अनेक स्वर्गीय सुंदर अप्सरा प्रकट झाल्या, ज्या मला त्यांच्या सौंदर्याचे प्रलोभन दाखवून मंत्र सोडण्यास सांगत होत्या. पण मी माझे डोळे गच्च बंद करून घेतले आणि केवळ मंत्रांवर लक्ष केंद्रित केले. जेव्हा रात्रीचा अंतिम प्रहर संपत आला आणि पहाटेची पहिली किरणे उमटली, तेव्हा अचानक माझ्या खाली असलेले ते शव शांत झाले आणि त्यातून एक दिव्य प्रकाशाचा झोत बाहेर पडून आकाशात विलीन झाला. माझी पहिली शवसाधना यशस्वी झाली होती!”

तारनाथने जड अंतःकरणाने सांगितले, “मी जेव्हा डोळे उघडले, तेव्हा मातू पागली माझ्या समोर उभी होती. तिच्या डोळ्यांतून आनंदाचे आणि वात्सल्याचे अश्रू वाहत होते. तिने माझ्या पाठीवर हात ठेवला आणि मला तंत्राच्या गुप्त नसांचे, अदृश्य प्राण्यांचे आणि प्रेतयोनींचे रहस्य शिकवले. ती माझी पहिली दीक्षा होती. पण या कथेचा उलगडा पुढे काही वर्षांनी झाला. जेव्हा माझी भेट बंगालमधील विख्यात ‘कालिकानंद ब्रह्मचारी’ नावाच्या एका महान सिद्धाशी झाली, तेव्हा त्यांनी मला मातू पागलीचे खरे सत्य सांगितले. ते म्हणाले, ‘तारनाथ, ज्या स्त्रीला तू वेडी मातू समजत होतास, ती दुसरी तिसरी कोणी नसून “मातंगिनी भैरवी ” होती! ती गेल्या पन्नास वर्षांपासून आपली सिद्धी लपवण्यासाठी त्या स्मशानात वेडी बनून राहत आहे. तिने आजपर्यंत हजारो लोकांना हाकलून लावले होते, पण तिच्या त्या पहिल्या लाथेचा मार सोसूनही जो तिथे थांबला, त्याला तिने अमर बनवले. तू अत्यंत नशीबवान आहेस की तुला तिच्यासारख्या महासिद्धेचे कारुण्य लाभले !'”

एवढे बोलून तारनाथने आपले दोन्ही हात जोडले, आणि मट लेनच्या त्या लहानशा खोलीत कंदिलाची ज्योत पूर्णपणे विझली. बाहेर पहाटेची पहिली कोवळी किरणे कलकत्त्याच्या छतांवर उतरली होती, आणि चहोबाजूंनी पक्षांचा सुंदर चिवचिवाट सुरू झाला होता, जणू निसर्गही त्या मातू पागलीच्या अथांग आणि अलौकिक स्मृतीला नतमस्तक होऊन मानवंदना देत होता…”